Son Dakika


Bir dönem eski kiracısını çıkarıp evini daha yüksek bedelle kiraya vermek için mahkeme kapılarını aşındıran ev sahiplerinin hesabı tutmadı. TÜFE artışlarıyla iki yıl önce 30 bin lira olan bir dairenin kirası bugün 52 bin liraya yükselirken, aynı binadaki boş daire 45 bin liraya bile kiracı bulamıyor. Sektör temsilcilerine göre, eski kiracısını tutup düzenli zam yapan ev sahipleri daha kârlı çıktı.
Konut ve kira piyasasında son üç yıldır hâkim olan dengeler tamamen tersine döndü. Pandemi sonrasında uygulanan yüzde 25’lik zam sınırı döneminde ev sahipleri, “Kiracım çıksın da daireyi güncel piyasa değerinden iki üç katına vereyim” düşüncesiyle tahliye davalarına ve ara buluculara koşuyordu.
Ancak geçen yıldan bu yana piyasadaki tablo kökten değişti. Vatandaşın alım gücünün tıkanması ve yeni kiracı talebinin zayıflamasıyla, mevcut kiracısıyla yoluna devam eden mülk sahipleri, evini boşaltıp yüksek fiyattan ilana çıkanlara kıyasla çok daha kazançlı hâle geldi.
Piyasada oluşan bu “ters makas” en net biçimde son iki yılda yapılan kira artışlarında görülüyor. Mevcut kiracısı bulunan bir ev sahibi, sözleşme yenileme dönemlerinde TÜİK’in açıkladığı 12 aylık TÜFE ortalaması üzerinden yasal zammını düzenli olarak uyguladığında ortaya dişe dokunur bir rakam çıkıyor.
Fiyat farkına rağmen mevcut kiracılar da daha ucuz görünen boş dairelere geçemiyor. Aynı binada 52 bin lira kira ödeyen bir kiracı, yan taraftaki 45 bin liralık daireye taşınmak istese bile ağır bir “kapıdan giriş” maliyetiyle karşılaşıyor.
Bir kira peşin, bir veya iki kira depozito, emlakçı komisyonu ve nakliye masrafları toplandığında taşınma maliyeti 130-150 bin lirayı buluyor. Bu bedeli karşılayamayan kiracı mevcut evinde kalmayı tercih ediyor. Ev sahibi de dairesi bir gün bile boş kalmadan piyasa ortalamasının üzerinde düzenli gelir elde etmeyi sürdürüyor.
Yalnızca geçmişteki yüzde 25 sınırı nedeniyle kirası 10-12 bin lira bandında kalmış çok eski sözleşmelerde rayiç farkı devam ediyor.
Sahadaki bu kırılma resmi raporlara da yansıdı. Merkez Bankası’nın kasım ayına ilişkin açıkladığı Yeni Kiracı Kira Endeksi ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) ve sahibinden.com iş birliğiyle hazırlanan Kiralık Konut Piyasası Görünümü Raporu, boş konutlarda fiyat düşüşünün sürdüğünü gösterdi.
Merkez Bankası verilerine göre yeni kiracı kiraları aylık bazda İstanbul’da yüzde 0,5, İzmir’de yüzde 1,3 geriledi. Yıllık bazda enflasyondan arındırılmış reel düşüş ise yüzde 4,1’e ulaştı. BETAM verileri de kiralık konut talep endeksinin gerilediğini, boş bir dairenin ortalama kiralanma süresinin Türkiye genelinde 28 güne, İzmir’de 37,5 güne kadar uzadığını ortaya koydu.
Emlak sektörü temsilcilerine göre kiralık konut piyasasında “ne istersem o fiyata veririm” dönemi tamamen sona erdi. Sektör yetkilileri yeni dengeleri şöyle özetliyor:
İki yıl önce piyasa rayicinden evini kiraya veren mülk sahipleri, yasal TÜFE artışlarıyla bugün güncel piyasa değerinin bile üzerine çıktı. Buna karşın dairesini boşaltıp 50-55 bin lira isteyen ev sahipleri aylarca müşteri bekliyor.
Bir dairenin iki ay boş kalması, ev sahibine hem iki aylık kira kaybı hem de aidat ve tadilat masrafı olarak geri dönüyor. Bu nedenle mülk sahipleri ödemesini düzenli yapan kiracısını elinde tutmaya çalışıyor. Boş evi olanlar ise kiracı bulabilmek için ilan fiyatlarında yüzde 10-15 indirim yapmak zorunda kalıyor.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
BENZER HABERLER